امروزه خطوط لوله مدفون متداولترين سيستم براي انتقال مواد سوختي از قبيل نفت و گاز به شمار ميروند. خطوط لوله مدفون
به علت گستردگي، بيشتر از ساير سازهها در معرض انتشار امواج زلزله قرار ميگيرند. محققان با مطالعات خود دريافتند كه تفاوت
عمدهاي در اثر زمين لرزهها بر سازههاي مختلف در حوزه نزديك و حوزه دور از گسل وجود دارد. با توجه به اهميت سازههاي
زيرزميني و اندركنش آنها با خاك و رفتار پيچيدهاي كه در اثر زلزله از خود نشان ميدهند، در اين پژوهش به بررسي اثر زلزله
هاي حوزه نزديك و حوزه دور با استفاده از نرم افزار المان محدود ABAQUS پرداخته ميشود. براي اين منظور از مدل تير و
پوسته براي شبيهسازي رفتار لوله و از المانهاي واسط براي مدلسازي خاك استفاده شده است. پژوهش حاضر اطلاعات مهمي از
قبيل تاثير نوع خاك محل عبوري خط لوله، عمق دفن خط لوله، نسبت عمق دفن به قطر لوله )
⁄ (، بررسي بيشينه تنشها،
كرنشها و جابجاييها، چروكيدگي و خرابيهاي خط لوله تحت اثر 1 شتاب نگاشت زلزله حوزه نزديك و 1 شتاب نگاشت زلزله
حوزه دور پس از انجام مراحل همپايهسازي شتاب نگاشتها جهت دستيابي به بهينهترين حالت طراحي، فراهم ميسازد. پس از
پايان تحليلها مشاهده ميشود كه خطوط لوله مدفون تحت اثر زلزلههاي حوزه نزديك كرنشها و جابجاييهاي بزرگتري را نسبت
به زلزلههاي حوزه دور بدست ميدهند. با بررسيهاي انجام شده ميتوان با افزايش 1 برابري عمق دفن خط لوله، به ميزان 00
درصد، كرنشهاي طولي خطوط لوله را در اثر زلزلههاي حوزه نزديك بهبود بخشيد. كاهش نسبت قطر لوله به ضخامت لوله )
)
نيز عامل مهمي در بهبود رفتار خط لوله بر اثر زلزله دارد، به طوري كه با كاهش 97 درصدي نسبت قطر لوله به ضخامت لوله )
)
ميتوان شاهد كاهش 11 درصدي كرنش محوري خط لوله و نيز كاهش 11 درصدي جابجايي قائم خط لوله ) U1 ( بر اثر زلزلههاي
حوزه نزديك بود. همچنين ميتوان مشاهده كرد كه آسيبپذيري خطوط لوله در زمينهاي ماسهاي بسيار محتملتر از خطوط لوله
مدفون در زمينهاي رسي ميباشد.
