766

پ ك16

آرياني، نرگس

كارشناسي ارشد

نرم افزار

دانشگاه صنعتي قم

دانشكده برق و كامپيوتر

1400

گروه مهندسي نرم افزار

شمسي، محبوبه

رسولي، عبدالرضا

استفاده از علم كامپيوتر، هوش مصنوعي و شبكه هاي يادگيري عميق به عنووان علوم بوين رشوته اي بوراي كمك به شناسايي اصالت نسخههاي خطي كه از ديرباز تاكنون يكي از مسئلههاي بغرنج كارشناسان ايون حوزه بوده است ميتواند مورداستفاده قرار گيرد از قديم الايام مرسوم بوده اسوت كوه در صوورت نداشوتن كتيبه خاتمه)شمسه پاياني( كه نمايانگر دستخط كاتب اثر بوده است و يا شك در اصالت آن، به صوورت - - تطبيق نظري و چشمي با توجه به شواهد و قرائن توسط كارشناسان نسخههاي خطي، هويوت كاتوب اثور مشخص مي گرديد يا در بسياري موارد كاتب اثر به صورت مجهول الهويه باقي ميماند، در اين پژوهش براي اولين بار شناسايي اصالت دستخط نسخههاي خطي توسط بينايي ماشين و يوادگيري عميوق انجوام شوده است و در ابتدا چند پايگاه داده از نسخههاي قديمي كه شامل نمونه دستخط استاد احمد نيريزي، اسوتاد محمدحسين طهراني، استاد ميرزاي قمي، استاد ياقوت مستعصمي و نمونه دستخطهواي متنووع از خوط كوفي، نسخ، نستعليق، ثلث و ريحان با دقت و كيفيت عالي تهيوه گرديود و مقايسوه خوط اسوتاد احمود نيريزي با اين نمونه دستخطها با استفاده از روش يادگيري عميق ، بينايي ماشين و استفاده از شبكه هاي كانوالوشن و انتقال يادگيري شبكه هاي VGG16 و Efficientnet با تغيير پارامترهاي تابع بهينه ساز و استفاده از شيوههاي نوين، پارامترهاي بسيار بيشتري ازآنچه كارشناسان نسوخه جهوت شناسوايي اصوالت نسخه در نظر ميگيرند استخراج گرديد كه درنتيجه ضريب بالايي از دقت در شناسايي و پيشگويي )بالاي 95 %( به دست آمد و به عنوان تحولي جديد در اين عرصه مي تواند به كارشناسان نسخههاي خطي كموك بسيار زيادي نمايد و همين طور در حوزه شناخت اصالت ساير آثار ميراث فرهنگي كشور مورداستفاده قرار گيرد.