686

پ ب ق71

اله ياري، وحيد

كارشناسي ارشد

برق قدرت

دانشگاه صنعتي قم

دانشكده برق و كامپيوت ر

98

گروه برق قدرت

حيدر ي، مجتبي

در عصر حاضر با رشد صناي ع و افزايش مصرف انر ژي شاهد تحولي بزرگ در سيستمهاي انتقال قدرت و همچنين گسترش خطوط انتقال در سراسر دنيا هستيم. از طرفي عواملي مانند مسائل زيست محيط ي و بار سنگين مالي احداث خطوط جديد جزو عوامل محدو د كننده گسترش خطوط انتقال م يباشند. لذا با پيشرفت ف نآوري مربوط به خطوط انتقال، شاهد افزايش روزافزو ن ظرفيت خطوط انتقال هستيم. از مشكلات فني افزايش ظرفيت خطوط انتقال م يتوان به عدم قابليت اعتماد بالا، بحث پايداري ولتاژ و فركانس د ر مكا نهاي تغذيه و ... اشاره كر د، براي رفع اين مشكل از جبرا نكنند ههاي انعطا فپذير كه به ادوات FACTS معروفند ، استفاده م يشود. در بسيار ي از اين جبرا نكنند هها از ي ك راكتور كنتر لشونده به همراه بانك خازني كه به جبرانكنند ههاي امپدانسي معروفند، استفاده م يشود. ادوات FACTS يكي از مهمترين پيشرف تهاي صنعت برق است. اين تجهيزات به صورت جبرا نكنند ههاي سري و يا موازي، جهت كنترل پارامترهاي سيستمهاي قدرت و انعطا فپذير كردن آ نها به منظور بهر ه برداري و استفا ده حداكثر از امكانات بالقوه اين سيست مها استفاده ميشوند. در اين راستا رو شهاي متنوعي جهت كنتر لپذير كردن راكتورها ارائه شده است . راكتور كنتر لشونده تريستور ي ) TCR ( يكي از ابزارها ي مه م در ادوات FACTS م يباش د. به علت سطوح بالا ي ولتاژ در شبك ههاي قدرت، استفا ده از تريستورها در TCR با محدو ديت همراه است. جهت استفاده از اين تجهيزات در شبك ههاي قدرت فشارقوي از روش سري و موازي كردن مجموع هاي از تريستورها، استفاده ميشود. از طرفي به نياز به تكنولو ژي ساخت بالا، تعمير و نگهداري پيچيده و هزينه گران، در بسياري از كشورها از قبي ل هند، چين، رو سيه، برزيل و ... كه در آ نها محدوديت اقتصا دي و تكنولوز ي وجود دارد ، بندرت از TCR استفاده م يشود. از اين رو راكتورها ي كنتر لشونده با رو شهاي ج ديد ي از قبي ل راكتورها ي كنتر لشونده مغناطيسي ) MCR ( و راكتورهاي كنتر لشونده نوع ترانسفورماتوري ) CRT ( ارائه شده است كه هارموني كهاي جريان و سطح ولتاژ كا ري در تريستورهاي استفاده شده در آ نها، نسبت به TCR بهبود يافت ه است. در اين پايان نام ه ابتدا به معرفي انواع جبرا نكنندههاي امپدانس ي مكانيكي و استاتيكي كنتر لشونده ب ا راكتور و كاربرد آ نها در شبك ههاي قدرت پرداخته شده است ، سپس به منظور رفع مشكلات مربوط به تكنولوژي ساخت آ نها، دو رو ش جدي د و متفاو ت براي راكتورها ي مكانيكي و استاتيكي كنتر لشونده ارائه شده است، همچنين به كمك شبيه سازي عملكرد رو شهاي پيشنهادي مورد برر سي و تحليل قرار گرفت. در ادامه جهت برر س ي عملكرد هر دو روش ارائ ه شده ، نمونه آزمايشگاهي آ نها در كاربرد جبرا نسازي سر ي ساخته ش د و در يك شبكه انتقال قدرت آزمايشگاهي عملكرد آ نها مورد بررسي و تحليل قرار گرف ت. نتايج حاصل از آزمايشهاي انجام شده عملكرد مناسب هر دو روش پيشنهادي را در جبرا نسازي سري تاييد م يكند. واژگان كليدي : ادوات FACTS ؛ جبرا نكنند ههاي سري؛ جبرا نكنند ههاي مواز ي، ;RCSC ;MCR TCR