چکيده
امروزه با بالا رفتن سطح رفاه جوامع، گسترش فضاها و امكانات شهري اجتناب ناپذير مي¬باشد. افزايش اعماق گودبرداري در مناطق شهري، مخاطرات متعدد و چالش¬هاي جدي¬تري را با خود به همراه دارد. يكي از كاراترين گزينه¬هايي كه در پايدارسازي محيط¬هاي شهري مي¬توان از آن بهره¬برد سازه¬هاي نگهباني هستد كه تمام اجزاء باربر آن در محدوده داخل پروژه واقع شده و با مهار ديواره¬هاي گودبرداري به همديگر كمترين ميزان جابجايي را (در مقايسه با ساير گزينه¬ها) به توده خاك همجوار القا ¬نمايد. به اين نوع گودبرداري¬ها كه ديواره¬هاي آن اين¬گونه تثبيت مي¬گردد، گودبرداري¬هاي مهار شده اطلاق مي-گردد كه پيشرفته¬ترين نوع آن روش ساخت بالا به پايين ساختمان مي¬باشد. با توجه به اينكه تاكنون سوابق و تجربيات مربوط به پروژه¬هاي شاخص داخل كشور كه با اين روش احداث شده¬اند مورد پژوهش گسترده قرار نگرفته، مواردي همچون اثرات ساخت مرحله¬اي، فشار خاك وارد به سازه، اثر كنج¬ها، پديده قوس¬زدگي، اندركنش خاك-سازه، نوع تحليل و نرم افزار آن در اين پژوهش مورد بررسي قرار گرفته است.
با بررسي اثر كنج¬ها و ابعاد پلان مشخص گرديد كه در محدوده¬اي به طول حدود 17% طول ديواره در هر ضلع و در همجوار كنج¬هاي محدب، بزرگي فشار جانبي خاك مي¬تواند به ميزان 300% نسبت به مقدار متوسط آن در مقطع مياني ديواره به صورت افزايشي و كاهشي تغيير نمايد. در مقطع مياني ديواره¬هاي گودبرداري مابين فشار خاك حاصل از تحليل¬ سه¬بعدي و دوبعدي انطباق نسبتاً قابل قبولي مشاهده مي¬شود. در ترازهاي فوقاني گودبرداري فشار جانبي خاك حاصل از تحليل¬ 3 بعدي به فشار خاك در حالت سكون بسيار نزديك مي¬باشد. در ترازهاي تحتاني فشار خاك در محدوده تحت تاثير كنج¬ها و خارج آن محدوده، از فشار خاك در حالت محرك تا حالت سكون و بيش از آن متغير بوده كه با بررسي دقيق هر بخش سعي شده است قائده¬اي منطقي جهت تخمين فشار جانبي خاك در شرايط مختلف استخراج گردد.
واژگان كليدي: گودبرداري مهار شده، ساخت بالا به پايين ساختمان، فشار خاك، اثر كنج، قوس¬زدگي، كرنش مسطح، تحليل و طراحي
