590

22

پ ع22

بيگي، محمدحسين

/محمدحسين بيگي

كارشناسي ارشد

عمران

دانشگاه صنعتي قم

دانشكده فني و مهندسي

1398

گروه مهندسي عمران

183ص.

محمدنژاد، بايرامعلي

كريمي، عبدالرضا

توفان¬هاي ريزگرد و پديده گردوغبار يكي از اساسي¬ترين معضلات حال حاضر كشور ايران است. ريزگردهاي جوي داراي اثرات مستقيم و غيرمستقيم در شرايط اقليمي با مقياس فضايي متفاوت محلي، منطقه‌اي تا جهاني مي‌باشند. با توجه به لزوم پايش مكاني زماني گردوغبارها و با توجه به اندك بودن پژوهش¬هاي موجود بر محدوده استان قم از اين‌رو در اين پژوهش تلاش شد به پايش و بررسي روند تغييرات مكاني و زماني گردوغبار استان قم در بازه زماني سال¬هاي 2000 تا 2018 با استفاده از تكنيك‌هاي سنجش‌ازدور و تصاوير ماهواره‌اي پرداخته شود. بررسي و شناخت رفتاري گردوغبار منطقه مورد مطالعه در دوره‌هاي زماني مختلف، پايش فعاليت و تغييرات كانون‌هاي داخلي و خارجي ازجمله اهداف اصلي اين پژوهش بوده‌اند. در اين پژوهش، همچنين به بررسي تغييرات روند عوامل مؤثر بر ايجاد، تشديد و يا تقليل اين پديده و همچنين عوامل مؤثر بر كنترل پديده گردوغبار در منطقه پرداخته شد كه بر اين اساس تحليل پارامترهاي گردوغبار و همچنين اقليمي، به صورت زماني و مكاني حاصل شد. نتايج حاصل از اين تحقيق كاهش تدريجي در متوسط سالانه شاخص گردوغبار استان قم را از سال 2000 نشان داده است. اما بعد از سال 2007 تا پايان 2008 افزايش قابل‌توجه اما موقتي در مقدار متوسط گردوغبار استان قم رخ داده و از سال 2011 تا سال 2016 با كاهش دوباره متوسط گردوغبار و پس از اين كاهش، افزايش مجدد تا پايان بازه زماني تحقيق، مشاهده شده است. پايش مكاني گردوغبار استان قم در سال 2017 به‌طوركلي نشان از بالا بودن متوسط شاخص‌هاي گردوغباري مناطق شمالي و مركزي استان بوده و اين در حالي است كه مناطق جنوب و غربي به دليل توپوگرافي كوهستاني، تراز ارتفاعي بالاتر و همچنين فقدان كانون‌هاي داخلي تا اندازه‌اي از معضل ريزگردها ايمن هستند. روند تغييرات شاخص گردوغباري و تغييرات اقليمي از جمله دما، ميزان بارندگي، رطوبت خاك و همچنين شاخص پالمر در نقاط مختلف استان قم در طول بازه زماني تحقيق تا حدي زيادي گواه داخلي بودن منشأ عمده طوفان‌هاي گردوغباري اين استان مي‌باشد.