چکيده
اين پايان نامه به بررسي مسئله زمان بندي كارگاه انعطاف پذير پايدار با محدوديت منابع دوگانه (-DRC
)FJSPمي پردازد، كه در آن انعطاف پذيري ماشينها و كارگران همزمان در نظر گرفته ميشود. مسئله
اصلي، ادغام عوامل انساني (مانند سن نيروي كار، خستگي فيزيكي، ارگونومي و مهارت) با عوامل محيطي
(توليد سبز شامل مصرف انرژي، آلودگي صوتي، بازيافت و ايمني) است تا سيستم هاي توليدي مدرن با
چالشهايي مانند پيري جمعيت و پايداري زيست محيطي مقابله كنند. اهداف چندمنظوره پژوهش شامل
حداق لسازي هزينه كل كارگران ( ،)LCكاهش حداكثر زمان تكميل ( )CMو حداكثرسازي شاخص سبز
( )Gاست. مدل رياضي NP-hardبر پايه مفروضاتي مانند رعايت توالي عمليات، محدوديت ظرفيت
ماشين و كارگر، و ادغام دورههاي استراحت ( )RAبر اساس سن و انرژي مصرفي انساني ( )MAEEتدوين
شده است. براي حل مسئله، از الگوريتم هيبريدي غيرحاكم ژنتيك ( )NHGAبا پارامترهايي مانند اندازه
جمعيت ،150نرخ كراساوور 0.5و نرخ موتيشن 0.15استفاده شده كه با روش Taguchiتنظيم گرديده
است. نتايج شبيه سازي بر روي مسئله نمونه ( 3قطعه كار، 5ماشين، 3كارگر) نشان دهنده همگرايي
الگوريتم در 200نسل است: كاهش 65درصدي ( CMاز 20به ،)7افزايش 18درصدي ( LCاز 490به
)580براي تعادل مهارت، و نوسان Gدر محدوده 0.51تا 0.66با ميانگين .0.55جبهه Paretoمحدود
( 1راه حل با trade-off )G=0.52 ،CM=38.22 ،LC=600بين اهداف را برجسته ميكند، كه با تحليل
بصري (نمودار Paretoسه بعدي و )Ganttتأييد شده است. نوآوري پژوهش در ادغام همزمان عوامل
انساني-محيطي در چارچوب صنعت 5.0است، كه كاربردهايي در صنايع توليدي ايران براي مديريت
نيروي كار سالخورده و كاهش اثرات زيست محيطي دارد. فرضيات تحقيق تأييد شده و پيشنهاداتي براي
تحقيقات آينده مانند آزمايش مقياسهاي بزرگتر ارائه گرديده است.
واژگان كليدي: زمانبندي كارگاه انعطاف پذير، محدوديت منابع دوگانه، توليد سبز، عوامل انساني،
الگوريتم ژنتيك هيبريدي، صنعت 5
